24 điều cần biết về tàu điện ngầm Mát-xco-va

Nhân sinh nhật thứ 82 của hệ thống tàu điện ngầm Mát-xcơ-va, Việt Nga đã tổng hợp 24 sự thật lịch sử về công trình kiến trúc số 1 này. 

1. Ngày khánh thánh hệ thống tàu điện ngầm Mát-xcơ-va15 tháng 5 năm 1935. 7 giờ sáng, chuyến tàu đầu tiên khởi hành từ bến “Sokolniki”. Vé tàu có giá 50 kopek, có hạn dùng trong vòng 35 phút.


                                                                                      24 điều cần biết về tàu điện ngầm Mát-xcơ-va

2. Hai đường tàu đầu tiên trải dài từ bến “Sokolniki” đến “Park Kultury” và từ bến “Quảng trường Smolenskaya” đến “Thư viện mang tên Lenin”. Tổng cộng có 13 bến.

3. Cụm từ “Metropolitan” (dịch là: hệ thống tàu điện ngầm) được dùng lần đầu vào năm 1901. Slogan đầu tiên là “Tàu điện ngầm của chúng ta tốt nhất thế giới!”

Bến tàu “Elektrozavodskaya”.

Đây cũng là một nhà ga nổi tiếng trong hệ thống tàu điện ngầm Moscow, được đặt tên theo nhà máy bóng đèn điện gần đó. Elektrozavodskaya khai trương trong Thế chiến II năm 1944 và có bức phù điêu trên tường ghi lại cuộc chiến tranh. Ánh sáng hiện đại của nhà ga được phát bởi 318 đèn sợi đốt tròn chia thành sáu hàng bao phủ trên trần nhà. Cùng các bức tường lát bằng đá cẩm thạch Geogrian Salieti cũ giống như thời tiền kỷ Jura. Giá vé cho một chuyến tàu điện ngầm tại Moscow là 55 rup (khoảng 20.000 đồng), với 2 chuyến đi là 110 rup. Ngoài ra, còn có các vé cho 20, 40 và 60 chuyến đi. Bạn có thể mua vé 20 chuyến đi và chia sẻ cùng những người khác mà không cần thiết là mỗi người phải có vé riêng.

Kham pha ga tau dien ngam Moscow mua World Cup hinh anh 10
                                                                        Bến tàu “Elektrozavodskaya”. Ngày khánh thành 15.5.1944.
                                                                                                 Nguồn : Vagrant of the world

4. Lí do thiết thực để xây dựng hệ thống đường sắt dưới lòng đất là nạn tắc đường của thế kỉ thứ XX. Tắc đường diễn ra trên toàn diện thành phố, nhất là ở quảng trường Kalanchevskaya (nơi giao 3 bến ga tàu hỏa) và quảng trường Lubyanskaya.


Quảng trường Kalanchevskaya TK XX.

5. Năm 1902, hai kĩ sư Balinski và Cnorre chính là những người đầu tiên đề xuất dự án tàu điện ngầm có bến trung tâm nằm gần Nhà thờ Thánh Basil. Theo ý tưởng, từ đây Nhà thờ, các chuyến tàu sẽ tỏa ra nhiều hướng, đi trên cầu. Chỉ ở vài đoạn, tàu mới chui xuống lòng đất. Vì xe điện thời ấy là phương tiện giao thông công cộng chính, đem lại lợi nhuận đáng kể vào Kho bạc Nhà nước nên chính quyền đã từ chối dự án này.

Image

6. Đến năm 1923, dưới sự chỉ đạo của Trụ sở Đường Sắt Mát-xcơ-va, phòng ban chịu trách nhiệm về dự án tàu điện ngầm được thành lập. Ban đầu, phòng ban chỉ có 1 người. Vậy mà chỉ sau có 7 năm, vào năm 1930, dự án đã được hoàn thành với 7 bến tàu mang phong cách thiết kế của thời Xô Viết. Chỉ duy nhất 1 bến tàu trên Quảng trường Đỏ (dưới Lăng Lenin) không được thông qua.

7. Vào năm 1931, gần nhà số 13 trên đường Rusakovskaya, quá trình xây dựng tàu điện ngầm chính thức được bắt đầu. Những chiếc xẻng đầu tiên đã được cắm xuống đất. Chỉ sau 2 tháng, cả thành phố biến thành trường xây rộng lớn. Khi ấy, người ta dự tính xây tàu điện gần giống với xe điện. Chủ yếu tàu di chuyển trên mặt đất. Chỉ vài đoạn ngắn gần trung tâm thành phố mới nằm dưới lòng đất.

Kham pha ga tau dien ngam Moscow mua World Cup hinh anh 15
                                                                                                          Trạm Sportivnaya

8. Đầu năm 1932, anh kĩ sư trẻ tuổi Veniamin Makovski Ban Điều hành Xây dựng Tàu ngầm đã đề xuất hạ metro xuống thấp hơn 35m so với mặt đất. Vì chưa ai có kinh nghiệm trong việc xây dựng tương tự nên cả Hội đồng đã phản đối đề xuất. Tuy nhiên, Stalin đã thông qua và dự án được thực hiện trong vòng 1 tuần.

Trạm Komsomolskaya

Đường Vành đai được xây trong vòng 11 năm và khánh thành vào những năm 1950 – 1954. Đây là trụ đường nối những điểm ga tàu hỏa chính của thành phố.  Là một trong những ga tàu điện ngầm tuyệt vời nhất, Komsomolskaya giống như một phòng khiêu vũ lớn. Kiệt tác này được thiết kế mang phong cách tân cổ điển, khai trương vào năm 1952. Bên trong nhà ga trang trí những chùm đèn nhiều ngọn trên mái vòm cong, những họa tiết đắp nổi cùng những bức tranh và khảm mạ vàng sinh động, đầy chất nghệ thuật trên trần nhà và tường.

Kham pha ga tau dien ngam Moscow mua World Cup hinh anh 4
                                                                                                           Trạm Komsomolskaya

9. Người dân Kharkov là những người xây hệ thống tàu điện ngầm đầu tiên. Đó là thành phần dân vãng lai, thợ mỏ, kĩ sư núi đến từ Donbass. Thoạt đầu, xây dựng bị nhiều tai nạn do gặp phải các loại đất đá đa dạng, khó đoán với những đống cát lở khổng lồ. Vì vậy chính quyền đã ra lệnh nhập những lá chắn đường hầm từ Anh. Điều này đã góp phần giúp quá trình xây tàu ngầm được nhanh và an toàn hơn. 

10. Trong quãng thời gian kỉ lục (xấp xỉ 2 năm), người dân Mát-xcơ-va đã xây được 16,8 km đường sắt hầm. Trong khi, với thời gian gấp đôi như vậy (4 năm), người Luân-đôn xây được 10km. Còn ở New York, 20km đường hầm được xây trong vòng 7 năm. Nhà nước Xô Viết đã tổ chức vận động, thực hiện công tác tuyên truyền trên diện rộng để có thêm nhân công. Điều này đã thu hút được sự tham gia của hàng ngàn thanh thiếu niên tình nguyện.

Ga Ploshchad Revolyutsii

Đây là một trong những ga nổi tiếng nhất và là điểm dừng chân tốt nhất để ghé thăm Quảng trường Đỏ (biểu tượng của nước Nga). Điểm ấn tượng nhất của Ga Ploshchad Revolyutsii là các tác phẩm điêu khắc tráng lệ bằng đồng. Các bức tượng mô tả những tầng lớp người dân Liên Xô với tổng cộng 76 tác phẩm. Trong đó, một số bức điêu khắc được cho là mang đến may mắn.

Kham pha ga tau dien ngam Moscow mua World Cup hinh anh 6

                                                                                            Ga Ploshchad Revolyutsii

11. Từ nửa năm trước ngày khánh thành tàu điện ngầm, ban quản lý đã lên ý tưởng về diện mạo của các bến tàu. Theo lệnh Stalin ban hành, tất cả quyền lực của chính quyền Xô Viết cần phải được phô bày. Chính vì thế mà các họa sĩ và kiến trúc sư đã thiết kế các bến tàu như những cung điện với tường đá hoa cương, tượng khắc,… thiết kế sang trọng. Ngày nay, 44 bến tàu ngầm đã trở thành di tích văn hóa đồ sộ

Trạm Kiyevskaya

Một trong 10 tàu điện ngầm đẹp nhất thế giới, Kiyevskaya khai trương vào năm 1954 và nằm trên tuyến Arbatsko-Pokrovskaya ( trên tuyến vành đai ). Việc xây dựng Kiyevskaya được giám sát bởi Nikita Kruschev, một người Ukraina. Nhà ga nổi tiếng với trang trí sang trọng, đèn chùm tráng lệ, các tác phẩm nghệ thuật, tranh bích họa và tranh khảm mô tả cuộc sống ở Ukraine và những người lính trong cuộc Cách mạng tháng Mười và nội chiến.

Kham pha ga tau dien ngam Moscow mua World Cup hinh anh 13
                                                                                              Trạm Kiyevskaya

12. Để đưa người xuống độ sâu lớn như vậy, chính quyền Xô Viết đã tốn 200 ngàn đồng rúp vàng chỉ để mua 1 chiếc thang cuốn với mục đích là nghiên cứu tháo gỡ, lắp lại và tăng thêm chiều dài cho thang.

13.Trong công tác xây dựng bến “Arbatskaya”, Nhà thờ Thánh Tikhon Amafuntski (1756) đã phải hy sinh. Nhà thờ lúc này đang tọa lạc trên Quảng trường Arbatskaya bị dỡ bỏ. Kết cục là bộ phận của nó bị chuyển đến nơi giã đá để làm thành bê tông phục vụ xây dựng.

14. Mayakovskaya

Bến Mayakovskaya (khánh thành năm 1938) là bến tàu điện ngầm đầu tiên xây dựng trên cột trụ ở một độ sâu lớn như vậy. Loại bến này có cấu trúc với gian trung tâm và 2 gian cánh. Trong thời kì Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, bến Mayakovskaya đã trở thành chỗ trú bom chính. Để tăng sức chứa cho 50 ngàn người, người ta đã thêm các giàn gỗ lát không chỉ trên đường ray, mà cả nơi giao tuyến sâu trong hầm.

Kham pha ga tau dien ngam Moscow mua World Cup hinh anh 1

                                                                                              Trạm Mayakovskaya

15. Tác giả của bến “Quảng trường Cách mạng” – kĩ sư Dushkin muốn dùng bia bằng đồng có chạm khắc hình nổi để trang trí. Tuy nhiên, thợ điêu khắc Manizer đã đề xuất dựng tượng đồng và được Ban quản lý xây dựng thông qua. Ngày nay, các bức tượng đồng đó đã trở thành 1 trong những biểu tượng của tàu ngầm Mát-xco-va. Vào thời kì chiến tranh năm 1944, tượng được di dời đến các nước Trung Đông để bảo tồn.

16. Khi khánh thành, tàu điện ngầm Mat-xcơ-va có mang tên Kaganovich vì đây là người đã quyết định cho xây hệ thống tàu cao tốc này. Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nhà nông nghèo ở Ukraina, chàng đóng giày trẻ không được đi học. Nhưng anh là người đã dồn toàn bộ nhiệt huyết của mình vào bước đầu xây dựng tàu điện ngầm. Ông cũng là người nảy ra ý tưởng xây bến metro “Arbatskaya” trên mặt đất hình ngôi sao. Tận năm 1955, tàu điện ngầm mới được đổi tên mang tên Lenin.

Bến Arbatskaya hình ngôi sao

17. Chính Kaganovich là người đã đưa vị tổng thống tương lai – Khrushev mới xuất hiện trên đấu trường chính trị. Ông đón Khrushev từ Kharkov lên làm cánh tay phải của mình. Krushev đã hằng ngày sát sao và ghi chép báo cáo về công tác xây dựng hệ thống tàu điện ngầm “sẽ trở thành tốt nhất trên thế giới” này.

18. Bức tranh ghép đá mosaic ở bến Novokuznetskaya được xếp ở Leningrad thời bị chiếm đóng. Tác giả của nó là thợ mosaic Nga Vladimir Frolov cùng với các học trò của mình. Từ 3 người cuối cùng chỉ còn mình Frolov làm việc trong tối tăm và giá lạnh. Ông đã qua đời vì đói mệt ngay sau khi hoàn thành được bức ghép.  Bức mosaic được vận chuyển đến Mat-xcơ-va trên một trong những chuyến tàu cuối cùng trên sông Ladoga. Khi đến nơi, không còn ai chờ nó nữa vì dự án bến Paveletskaya đã bị thay đổi. Khi đó, Taranov (kĩ sư bến Novokuznetskaya) đã quyết định sử dụng chúng trong dự án của mình. Nghệ sĩ Frolov cũng là người thiết kế chính của Nhà thờ Máu đổ trong suốt 10 năm ghép tranh.  

Tập tin: Metro MSK Line2 Novokuznetskaya Kỹ sư khảm.jpg
                                                                                                 Mosaic ở bến Novokuznetskaya 


Bến Novokuznetskaya

19. Ngay cả trong thời kì chiến tranh, việc xây dựng không bị trì hoãn. Các đường Pokrovskaya, Zamotskvoretskaya, Vành đai vẫn được xây dựng.

20. Trong hệ thống tàu điện ngầm hiện nay có đến 2 bến cùng tên Arbatskaya và 2 bến Smolenskaya. Lí do là bởi vào thời kì chiến tranh năm 1944, bom thả từ trên máy bay đã rơi trúng đường hầm giữa 2 bến Arbatskaya và Smolenskaya. Ngay lập tức, chính quyền ra lệnh xây lại 2 bến này ở độ sâu lớn hơn. Công trình xây dựng được giữ bí mật. Đến năm 1953, 2 bến tàu  điện ngầm hoàn thành, tạo bất ngờ lớn cho người dân Mat-xcơ-va. 2 bến cũ về sau cũng được khôi phục lại, khánh thành vào năm 1958 trên đường Filyovskaya.


Bến Arbatskaya của đường Arbatsko-Pokrovskaya

Hoàn thành vào năm 1953, năm Joseph Stalin qua đời, ga Arbatskaya được dự định là nơi trú bom. Ở độ sâu 41 m dưới mặt đất, trạm này tượng trưng cho kiểu thiết kế baroque. Trần nhà được trang trí với bó hoa bằng gốm, đèn chùm bằng đồng trang trí công phu. Và nhà ga cũng đáp ứng tiêu chuẩn của một nơi trú ẩn bom.

Kham pha ga tau dien ngam Moscow mua World Cup hinh anh 19
                                                                                              Trạm Arbatskaya
Cổng vàng của bến Oktyabrskaya

Kết quả hình ảnh cho Oktyabrskaya
                                                                                                         Bến Oktyabrskaya

22. Bến Novoslobodskaya được trang trí bằng kính màu ghép đầu tiên thời Xô Viết. Tác giả của chúng là Pavel Kokorin – con trai một nhà vẽ tranh nhà thờ. Ông lấy cảm hứng từ các hình trang trí trên quần áo thầy tu thời Trung cổ tìm được ở Thư viện Lenin. Các bức kính màu ghép được các thợ Latvia sản xuất tại Riga. Novoslobodskaya là ga tàu điện ngầm Moscow ở quận Tverskoy thuộc Trung tâm hành chính trung tâm Okrug, Moscow. Nó nằm trên Tuyến Koltsevaya, giữa các ga Belorusskaya và Prospekt Mira. Novoslobodskaya được khai trương vào ngày 30 tháng 1 năm 1952.

Metro MSK Line5 Novoslobodskaya.jpg

                                                                                                  Bến tàu Novoslobodskaya

23. Cảnh cuối trong phim “Tôi bước đi trên đất Mat-xcơ-va” được quay ở bến Universitet. Đạo diễn phim là Georgi Daneli, con trai của một thợ xây metro. Ngoài ra, Georgi là sinh viên tốt nghiệp ngành kiến trúc.

24. Các bến tàu điện ngầm của Mat-xcơ-va là thiên đường của những ai yêu thích cổ sinh vật học. Trong các bức tường đá của các bến và nơi chuyển bến, bạn có thể tìm được kho tàng hệ sinh thái hóa đá với những rạn san hô, bọt biển và vô số vỏ của động vật thân mềm, các vỏ sò, trai, ốc. Mời bạn tham khảo thêm bản đồ “kho báu” này tại www.paleometro.ru

Vỏ hóa đá có thể được tìm thấy trong mặt đá cẩm thạch của tàu điện ngầm

*Theo tư liệu của bộ phim tài liệu “Đế chế Liên Xô. Tàu điện ngầm.”

Nhân sinh nhật thứ 82 của hệ thống tàu điện ngầm Mát-xco-va, Việt Nga đã tổng hợp 24 sự thật lịch sử về công trình kiến trúc số 1 này.